Boeken: glas

"Waar moet ik beginnen?" Een simpele vraag, die ons vaak bereikt. Eenvoudig te beantwoorden is hij echter niet, want wie zich wil verdiepen in de vakgebieden die in Cachet aan de orde komen komt een berg informatie tegen, waaruit het voor de beginneling lastig kiezen is. Daarom geeft ons panel van experts een aantal boeken- en informatietips.

In de laatste twintig jaar is een groot aantal boeken over glas verschenen, Helaas zijn veel van deze edities alleen nog in de tweedehandsboekwinkels te verkrijgen, Een bezoek aan een bibliotheek kan natuurlijk uitkomst brengen en als de gewenste titel niet aanwezig is wordt een beroep gedaan op een andere vestiging of de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag. Courante uitgaven zijn verkrijgbaar bij gespecialiseerde boekhandels en museumwinkels.

Naast de kennis uit de boeken is het van groot belang veel glas te zien en te voelen, op veilingen en rommel- en antiekmarkten. Het Rijksmuseum, Museum Boymans-van Beuningen en het Nationaal Glasmuseum te Leerdam zijn musea waar permanent glas getoond wordt. Een aanrader is het Kunstmuseum in Düsseldorf.

Een eenvoudig hulpmiddel bij het beoordelen van modern glas is het merk dat met een etsstempel of een diamantstift meestal onder de bodem is aangebracht. Bij geperste voorwerpen wordt een merk meegeperst. Het is ook de grootste valkuil voor beginnende - en helaas soms ook ervaren - glasverzamelaars, omdat er de laatste tijd veel objecten met valse merken op de markt komen.

Jaarlijks wordt er in het tweede weekend van september een glaskunstbeurs gehouden in Cultureel Centrum het Dak te Leerdam (inl. tel 0345- 613626). De Vereniging Vrienden van Modern Glas organiseert bijeenkomsten, lezingen en atelierbezoeken en geeft een bulletin uit (inl. secretariaat Vereniging tel. 010 - 4359114).

Glas, de geschiedenis van glaswerk van 3000 v. C. tot heden, D. Klein, Veenendaal 1987. Dit boekwerk omvat de complete historie van de internationale glaskunst, geïllustreerd met vele kleurenfoto's. Een must! (boekhandel)

Antiek Glas en Kristal, Elka Schrijver, Bussum 1962, serie Van Dishoeck. Deel 1 beschrijft het glas van prehistorie tot het midden van de 19e eeuw, en in deel 2 wordt het glas van het midden van de 19e eeuw tot 1962 beschreven. De boekjes zijn zeer toegankelijk, duidelijk per periode en land ingedeeld, en voorzien van veel zwart/wit beeldmateriaal. (antiquariaat)

Glas en Kristal, Karel Wasch, Rotterdam 1924-27, serie De Toegepaste Kunsten. Een belangrijk eigentijds document over de Glasfabriek Leerdam waar vanaf 1915 kunstenaars als Berlage, De Bazel en Copier werkten. Karel Wasch was als directie-secretaris aan de Glasfabriek verbonden en was in deze functie zeer nauw betrokken bij het beleid van de directeur P.M. Cochius om met kunstenaars samen te werken. (antiquariaat)

Leerdam catalogus 1934, herdruk, Lochem 1990. In deze prachtig uitgevoerde catalogus staan naast alle in die tijd uitgevoerde ontwerpen van A.D.Copier ook eerdere ontwerpen van De Bazel, Berlage, Bloch Gidding en anderen. Alle aangeboden ontwerpen zijn voorzien van zwart/wit foto's. (boekhandel)

Geperst glas uit Leerdam, Thimo te Duits, Assen, Leerdam 1991. Een catalogus verschenen bij de gelijknamige tentoonstelling in 1991. Een zeer uitgebreid naslagwerk waarin het traditionele persglas van Leerdam en het vernieuwende persglas van Berlage, de Bazel, Copier, Meydam en Heesen wordt behandeld. Maar ook de bekende beeldjes van Leerdarn zoals de Madonna van Uiterwaal en de ontwerpen van Lucienne Bloch worden, voorzien van vele zwart/wit en enkele kleurenfoto's, worden besproken. (antiquariaat)

Leerdam glas 1878 - 1930, A. van der Kley - Blekxtoon, Lochem, 1984 (1), 1990 (2), Een boekje over de geschiedenis van de Glasfabriek Leerdam, vanaf het moment van oprichting van de fabriek tot 1930, het jaar waarin Copier zijn bekende Gildeglas ontwierp, In deze uitgave wordt alleen gebruiksglas behandeld van de kunstenaars zoals De Bazel, De Lorm, Lanooy, Berlage, Lebeau, Copier die vóór 1930 ontwierpen voor de fabriek. Naast zwart/wit afbeeldingen van honderden voorwerpen zijn de merken van Leerdam afgebeeld. In de uitgave uit 1990 is ook een hoofdstuk over de Kristalunie in Maastricht en het werk van het Amsterdamse Glashuis Muller opgenomen. (antiquariaat)

Eind mei verschijnt: Leerdam glas 1878 - 1998, A. van der Kley - Blekxtoon, bij Uitgeverij Antiek, Lochem. Dit boek behandelt naast de hierboven genoemde periode ook het glaswerk dat Copier na 1930 heeft ontworpen. Het werk van Heesen, Meydam, Valkerna, van der Marel en vele andere ontwerpers die korter of langer voor de fabriek ontwierpen wordt uitgebreid besproken. Meer dan 200 zwart/wit foto's, en nu voor het eerst 34 afbeeldingen in kleur maken van dit boekje een handig naslagwerk. (boekhandel)

Kristalunie Maastricht catalogus, 1932 - 33, herdruk, Lochem 1992. De catalogus is zeer fraai vormgegeven door de aan de Kristalunie verbonden kunstenaar W.J. Rozendaal, en bevat al zijn ontwerpen tussen 1928 en 1933 die nog in de handel waren en enige ontwerpen van zijn voorgangers Zwart, Eisenloeffel, Cuypers en De Meyer. De catalogus is voorzien van lijntekeningen van de aangeboden voorwerpen, vooral gebruiksglas, drinkserviezen en vazen. (boekhandel)

W.J. Rozendaal, Herbert van Rheeden e.a., Annet van der Kley-Blekxtoon, hoofdstuk W.J. Rozendaal bij de Kristalunie 1928 - 1937, Zutphen 1998, Rozendaal was meer bekend als graficus en illustrator. Van 1928 tot 1937 bepaalde hij het gezicht van de Kristalunie waar voor de komst van kunstenaars in 1928 voornamelijk prachtig geslepen kristal werd vervaardigd. (boekhandel)

Lexicon Moderne Nederlandse Glaskunst 1900 - 1992, T.M. Eliëns e.a., Lochem 1993. Van veel in Nederland werkende of gewerkt hebbende kunstenaars die met glas hebben gewerkt of ooit iets in glas hebben gedaan, wordt in dit lexicon een kunstenaarsbiografie en een korte beschrijving van het werk gegeven. Van alle kunstenaars is een afbeelding van een voorbeeld van hun werk opgenomen. Een handige technische begrippenlijst completeert deze uitgave, een waardevol naslagwerk. (boekhandel of museumwinkel)

Annette van der Kley - Blekxtoon