Wat betekent 'Karaat'?

"Zowel in verband met goud als met edelstenen wordt het woord karaat gebruikt. Heeft het in beide gevallen dezelfde betekenis en wat is die?"

De kwaliteit van goud en edelstenen wordt beide aangeduid met karaat. Toch staat dit voor twee totaal verschillende zaken.

Karaat bij goud
Om met goud te beginnen: zuiver goud komt zelden voor, het is erg zacht. Daarom is er meestal sprake van een legering met andere metalen, waardoor het goud de eigenschappen krijgt die nodig zijn om er iets van te maken. Kleur, hardheid, taaiheid of kneedbaarheid van het mengsel worden bepaald door de toegevoegde materialen.
Wanneer bij de kwaliteitsaanduiding van goud van karaat wordt gesproken, bedoelt men de legering - ook wel gehalte genoemd - van het goud, met 'karaat' bij edelstenen geven we het gewicht van de stenen aan.

18 Karaat goud betekent 750/1000 goud en 250/1000 toegevoegde metalen. De toevoeging van de andere metalen zorgt ervoor dat het goud de eigenschappen krijgt die nodig zijn voor het te vervaardigen object. De kleur, de hardheid, de taaiheid/kneedbaarheid van de goudlegering die uiteindelijk voor een juweel gebruikt gaat worden wordt bepaald door de toegevoegde materialen.

Goudlegeringen
24 karaat	1000/1000
22 karaat	916/1000
20 karaat	833/1000
18 karaat	750/1000
14 karaat	585/1000

Witgoud
Een voorbeeld is het verschil tussen 18 karaat geelgoud en 18 karaat witgoud. Beide metalen zijn voor 750/1000e opgebouwd uit puur goud (1000/1000=24 karaat). Maar bij geelgoud is meer koper toegevoegd en bij het witgoud paladium of koper, nikkel en zink. Door die toevoeging ook is witgoud altijd een beetje duurder.

De Nederlandse Waarborg
De Nederlandse Waarborg controleert alle voorwerpen van edelmetaal die in Nederland verhandeld worden. Als garantie stempelen zij ieder object. Buitenlandse keurtekens worden sinds enkele jaren ook geaccepteerd door de Waarborg als garantie. Dit vergemakkelijkt de inkoop/inname van buitenlandse juwelen voor de Nederlandse juweliers/veilinghuizen bijzonder.

In Nederland mag men 22 karaat, 18 karaat en 14 karaat goud 'goud' noemen. 9 Karaat goud, zoals we in Engeland veel tegenkomen, mag in Nederland geen goud worden genoemd omdat het percentage goud in de legering te laag is.

Karaat bij Edelstenen
Het woord karaat als kwaliteitsaanduiding bij edelstenen geeft het gewicht aan van de steen. Het gewicht van edelstenen wordt sinds 1907 gegeven in metrische karaat, waarbij geldt:

1 metrische karaat = 1 karaat = 0,2 gram of 5 karaat = 1 gram.

Het gewicht van diamant onder 1 karaat wordt aangegeven in 'puntjes': 1 karaat = 100 puntjes en 1 puntje = 2 milligram.

Een weegschaaltje met links de te wegen edelstenen en rechts de zaadjes van de Johannesbroodboom.

De term karaat is zeer waarschijnlijk afgeleid van de Arabische naam Kharrub, ook wel Johannesbroodboom. De bruine zaadjes van deze boom hebben een zeer constant gewicht van om en nabij 0.197 gram. In het verleden werden deze zaadjes gebruikt om het gewicht van edelstenen aan te geven.

Beide kwaliteitsaanduidingen zijn dus van groot belang bij het beoordelen van een juweel, maar in betekenis hebben ze niets met elkaar te maken.

Victoria van Limburg Stirum