Wat betekent 'corpuswerk'?

De heer Smit vroeg ons om uitleg van de term corpuswerk.
"Voor mij is de vertaling van corpus lichaam en begrijp ik niet dat daar ook een theepot mee bedoeld wordt?"

Het gebruiken van benamingen voor objecten of vormen in de kunstwereld of voor andere zaken kan soms tot onduidelijkheden leiden als de benaming een afgeleide is van een niet Nederlandse taal.

Bekend is natuurlijk dat het chique was in de late 19e en begin van deze eeuw om veel Franse woorden te gebruiken. Ook nu worden vaak nog de Franse termen gebruikt als we het over de Lodewijk stijlen hebben.

De vroegere hoofdconservator van het Rijksmuseum te Amsterdam, Jan Verbeek, was een warm pleitbezorger om vooral de Nederlandse namen te gebruiken in plaats van de Franse (zie J. Verbeek, Nederlands Zilver, 1723-1780, Lochem, 1998, pag.7). Het woord corpuswerk is afkomstig van het Latijnse corpus materiai, hetgeen zoveel betekent als 'hoofdbestanddeel van een zaak'.

Natuurlijk is corpus ook de vertaling van 'lichaam'. De zilversmid gebruikt nog steeds het woord lichaam wanneer hij van een theepot de bolle buik wil aanduiden. Zo zegt hij bijvoorbeeld:'de tuit opnieuw solderen aan het lichaam, mevrouw, is meer werk dan u denkt, 't hele lichaam moet verhit worden', etc. U kunt zich voorstellen dat als men net iets netter wil spreken het corpus van de theepot beter klinkt. Corpuswerk is dus een verzamelnaam van voorwerpen zoals potten en pannen, voorwerpen die als het ware een lichaam hebben. Vaak wil men tegenwoordig het verschil aanduiden met klein- en groot-zilverwerk.

Voorzover ik weet, en ik spreek uit uitvaring, spreken de zilversmeden nog steeds over 'het corpuswerk', een naam die tot het zilversmedenjargon behoort en naar mijn mening de lading dekt zolang het gaat over potten en pannen.

Jacob J. Roosjen