Restauratie van Chinees porselein

"Mijn schotel van Chinees porselein is gebroken. Hoe kan deze het beste worden hersteld?"

Als alle scherven, ook de kleinste, zorgvuldig worden bewaard en niet verder vuil of beschadigd kunnen raken, zullen zij goed in elkaar passen. Het is dan voldoende om de scherven schoon te maken en aan elkaar te lijmen met een speciaal ontwikkelde epoxyhars. Door toevoeging van pigmenten kan de lijm zodanig worden bijgekleurd dat de breuklijn weinig opvalt en de schotel weer in haar oude glorie te bewonderen is.

Als porselein breekt, is het heel belangrijk alle scherven te verzamelen. Het komt nogal eens voor dat pas bij de restaurator blijkt dat er toch stukken ontbreken. Dit kan een tijdrovende behandeling noodzakelijk maken om het voorwerp aan te vullen en veelal ook te retoucheren.

Scherven kunnen het beste apart in schoon en zuurvrij vloeipapier worden gewikkeld (de zeer kleine in een zakje of doosje) en samen in een doos worden opgeborgen. De verleiding om eerst zelf te lijmen kunt u beter weerstaan. Afgezien van het risico van verdere beschadiging van de breukvlakken, is de kans groot dat een latere restauratie veel meer tijd en dus geld gaat kosten omdat verkeerd gelijmde stukken weer los moeten worden gemaakt.

Kan een restauratie onzichtbaar zijn?
Goed gelijmde breuken zijn op het eerste gezicht zo onopvallend dat de schoonheid van het voorwerp daarmee voldoende is hersteld. Breuklijnen kunnen door middel van een airbrush met gekleurde lak worden overgespoten, maar daarmee wordt behalve de breuk ook een deel van het oppervlak onzichtbaar. Vroeger was dit een esthetische noodzaak omdat de beschikbare lijmen bruin waren of al spoedig geel werden. Tegenwoordig zijn de toegepaste lijmen helder en veel langer lichtecht. Als zij na verloop van tijd toch verkleuren, valt dit minder op dan wanneer de over de breuken gespoten lak eveneens verkleurt. Verkleuring van lijmen en lakken is ook bij de modernste materialen niet uit te sluiten. Daarom is het zeker zo belangrijk dat een restauratie 'reversibel' is, dus zonder schade toe te brengen aan het voorwerp kan worden verwijderd.

Christien Smits