|
|
 |
|
|
|
Hieronder volgt de alleen
de tekst van het artikel. Wilt u ook de bijbehorende afbeeldingen
zien? Neem dan een abonnement
of bestel een los
nummer van Cachet
Geen plekje liet René Lalique
onbenut om zijn meesterlijke glaskunst te tonen
Heilig Glas
Kerkinterieurs kunnen op ons een
onvergetelijke indruk maken. Vaak is dat door de grootschaligheid
van de ruimte, de overweldigende kunstwerken of door de
mystieke sfeer die er hangt. Klein en onbekend, maar werkelijk
adembenemend is het interieur van het kerkje St. Matthew's
in Millbrook op Jersey. De eilandbewoners noemen het de
Millbrook Glass Church, want in dit interieur speelt glas
de onbetwiste hoofdrol.
Aan de drukke doorgaande weg van het dorpje Millbrook
aan de baai St. Aubin ligt een onopvallend, witgepleisterd
kerkje. De in typisch Engelse landhuisstijl gebouwde Villa
Millbrook er tegenover valt des te meer op. In de reisgids
wordt dit kerkje pas op de allerlaatste plaats als bezienswaardigheid
vermeld. Het is dan ook zeer verrassend om voor de kerkdeuren
te staan, waarin zich levensgrote matglazen engelen bevinden,
onmiskenbaar van de hand van René Lalique (1860-1945).
Om het gewicht van deze glassculpturen te torsen zijn
de deuren van 15 cm dik eikenhout gemaakt. In de vestibule
komen we meer glazen sculpturen tegen en in de kerkruimte
zelf opnieuw…werkelijk overal in deze kerk heeft Lalique
zijn sporen achtergelaten: met uitzondering van de eikenhouten
kerkbanken en het spreekgestoelte zijn bijna alle interieuronderdelen
van glas. Nu begrijp ik waarom de wekelijkse kerkgangers
het too much vinden.
Buurman en vriend
Hoe is dit belangrijke werk in
zo'n eenvoudig kerkje op Jersey terecht gekomen? Villa
Millbrook, tegenover de kerk, was eigendom van Jesse Boot,
de eerste Lord Trent of Nottingham en oprichter van de
Boot's Drogisterijenketen. De vermogende Boot en zijn
vrouw Florence woonden niet alleen in Millbrook, maar
hadden ook een huis in Zuid-Frankrijk, waar hun buurman
René Lalique was. Behalve dat zij buren waren ontstond
er ook een warme vriendschap tussen hen, vooral nadat
Lalique twee glazen panelen voor de deuren van hun Franse
villa had gemaakt.
In 1930 had Lalique de opdracht gekregen een kapel
in Calvados van glassculpturen te voorzien (tijdens de
Tweede Wereldoorlog is deze kapel zwaar beschadigd. In
1933 waren enkele voorbeelden van deze sculpturen te zien
op een tentoonstelling in Parijs. Het is aannemelijk dat
het echtpaar Boot in ieder geval de ontwerpen voor deze
kapel heeft gezien. In 1934 gaf Florence Boot Lalique
de opdracht samen met de plaatselijke architect A.B. Grayson
het interieur van het in 1840 gebouwde kerkje tegenover
hun villa in Millbrook ter hand te nemen. Lalique was
toen vierenzeventig jaar. De restauratie was een eerbetoon
aan haar overleden echtgenoot.
Interieur van glas en chroom
Direct bij de ingang staat de enig
bekende glazen doopvont ter wereld. De doopschaal is van
helder en geëtst glas, de stam bestaat uit gegoten cannelures
en op de voet prijkt de signatuur van René Lalique.
Achter het altaar dat
uit matte, zilverachtige glazen platen in chromen monturen
bestaat, verrijst een enorm, vier meter hoog kruis, aan
beide zijden geflankeerd door twee kandelaars van twee
meter hoog. Zowel het kruis als de kandelaars zijn gedecoreerd
met een diep reliëf van lelies.
De Mariakapel en de sacristie worden door glazen
wanden van het hoofdgedeelte gescheiden. Ze zijn voorzien
van cannelures die worden bekroond door bloemen die op
het eiland Jersey groeien: de lelie en de amaryllis. Het
leliemotief symboliseert de reinheid en is in de hele
kerk terug te vinden. Het meest oogverblindend zijn wel
de vier panelen in de Mariakapel: vier reusachtige, serene
engelen met de armen gekruist en hun vleugels in elkaar
overlopend, kijken vanachter het altaar neer. Wat vooral
opvalt zijn de prachtig uitgevoerde handen. Wanneer je
via het zijpad op de glazen gecanneleerde wand van deze
kapel toeloopt, zie je door smalle langgerekte openingen
deze engelen verschijnen.
|
|
|
|
Werkwijze
Lalique werkte volgens
de cire perdue of verloren was methode. Bij deze
methode wordt een wassen model overdekt met een
kleimengsel. Uit het hard geworden kleimengsel wordt
de was weggesmolten en vervangen door gesmolten
glas. De kleivorm wordt kapotgeslagen waardoor de
glassculptuur vrij komt. |
|
|
|
|
Ook de ramen en de balustrade
op de bovenverdieping waarachter het orgel schuil gaat,
zijn van het opale matte glas. Zelfs de balken in het
plafond maakte Lalique van glas. Alle glasplaten zijn
oorspronkelijk door de kunstenaar in chromen lijsten gezet,
maar deze zijn nu vervangen door aluminium. Overdag maakt
het geheel een bijna ijskoude indruk, maar wanneer ‘s
avonds het licht in deze glazen sculpturen aangaat – verlichting
die Lalique zelf aanbracht – moet het er sprookjesachtig
of, beter gezegd, 'hemels' uitzien.
Mickey de Rooij
Glass Church St. Matthew, La Route
de St. Aubin, Millbrook, Jersey Geopend maandag tot en
met vrijdag van 9.00 tot 18.00 uur |
|
|
|
|
|
